Ekspozycja terenu to kierunek, w którym nachylony jest stok, innymi słowy w którą stronę świata opada teren. Ta pozornie niestotna informacja ma ogromny wpływ na nasłonecznienie działki, koszty ogrzewania przyszłego domu i potencjał instalacji fotowoltaicznej.
Ekspozycja terenu wyrażana jest jako kierunek geograficzny: południe (S), południowy wschód(SE), wschód (E), północny wschód (NE), północ (N), północny zachód (NW), zachód (W), południowy zachód (SW). Raport dzialki360.pl prezentuje ekspozycję stoków na kolorowej mapie, gdzie każda barwa odpowiada innemu kierunkowi.
Teren eksponowany na południe (S) i południowy zachód (SW) to optimum dla nasłonecznienia w Polsce. Słońce świeci na niego przez największą część dnia, co oznacza cieplejszy mikroklimat, niższe koszty ogrzewania i wyższy uzysk z instalacji fotowoltaicznej lub kolektorów słonecznych.
Teren eksponowany na północ (N) to sytuacja odwrotna - stok jest zacieniony przez większą część dnia. Roślinność na północnym zboczu jest uboższa, a dom stojący na takim terenie będzie wymagał większych nakładów na ogrzewanie.
Przy projektowaniu domu ekspozycja terenu determinuje optymalną orientację budynku: na działce eksponowanej na południe warto ustawić dom tak, aby największe przeszklenia (salon, tarasy) wychodziły na południe. Przy ekspozycji wschodniejl ub zachodniej można to osiągnąć przez odpowiedni kąt ustawienia budynku.
Instalacja fotowoltaiczna na dachu uzyskuje maksymalną wydajność, gdy panele skierowane są na południe pod kątem 30-35°. Na terenie eksponowanym na południe łatwiej o optymalne ustawienie i wyższy uzysk energetyczny, co przekłada się na krótszyczas zwrotu inwestycji w PV.
Dla ogrodników i rolników ekspozycja terenu determinuje też wybór roślin: na południowych zboczach lepiej rosną ciepłolubne odmiany, na północnych - rośliny mrozoodporne i dobrze znoszące cień.
Tak, budynek na zboczu eksponowanym na południe może uzyskać nawet 10-15% więcej pasywnych zysków słonecznych (nagrzewanie przez okna) w porównaniu z budynkiem na zboczu północnym. Przy typowym domu energooszczędnym różnica w kosztach ogrzewania może wynosić 500-1500 zł rocznie.
Ekspozycję terenu działki sprawdzisz w Raporcie o Działce dzialki360.pl (sekcja Analiza ekspozycji terenu), na geoportal.gov.pl korzystając z warstwy NMT i narzędzi analizy stoków, lub przez narzędzia GIS (QGIS, ArcGIS) na podstawie Numerycznego Modelu Terenu.
Najlepsza ekspozycja to południowa (S) lub południowo-zachodnia (SW). Zapewnia maksymalne nasłonecznienie, niższe koszty ogrzewania i najwyższy uzysk z paneli PV. Ekspozycja wschodnia i zachodnia to dobry kompromis. Ekspozycja północna jest najmniej korzystna - więcej cienia i wyższe koszty ogrzewania.
Nasi eksperci codziennie analizują setki tematów i dzielą się swoimi przemyśleniami z czytelnikami na Blogu Dzialki360.pl.
Odpowiednie usytuowanie budynku względem stron świata ma duże znaczenie dla komfortu przebywania w nim, odbioru estetycznego, ale może przekładać się też na wymierne koszty, związane przede wszystkim z ogrzewaniem. Jest bardzo istotne przy przeznaczeniu działki pod uprawy. Warto zwrócić uwagę na korzystną orientację terenu jeszcze przed kupnem działki.
