Nasłonecznienie terenu to miara ilości energii słonecznej docierającej do powierzchni ziemi w danym miejscu. Wyrażane zazwyczaj w kilowatogodzinach na metr kwadratowy rocznie (kWh/m²/rok), jest podstawowym parametrem przy ocenie opłacalności instalacji fotowoltaicznych i kolektorów słonecznych. Polska, wbrew obiegowej opinii, jest krajem o całkiem dobrym nasłonecznieniu (szczególnie jej środkowa i wschodnia część).
Co to jest potencjał solarny działki i jak go ocenić?
Średnioroczna irradiancja (nasłonecznienie) terenu w Polsce wynosi 1 000-1 150 kWh/m²/rok, przy czym najwyższe wartości notuje się w regionach środkowych i wschodnich (Lubelszczyzna, Podkarpacie), a najniższe - w górach i na terenach silnie zacienionych przez lasy.
Raport dzialki360.pl prezentuje mapę potencjału solarnego dla obszaru działki, opartą na danych satelitarnych Google. Wyniki wyrażane są w kWh/m²/dobę z podziałem na trzy klasy:
- niskie nasłonecznienie (poniżej 1,0 kWh/m²/dobę),
- średnie nasłonecznienie (1,0-2,7kWh/m²/dobę),
- wysokie nasłonecznienie (powyżej 2,7 kWh/m²/dobę).
Kolorowa mapa pozwala od razu ocenić rozkład promieniowania słonecznego na działce.
Potencjał solarny ma bezpośrednie przełożenie na roczną produkcję energii przez instalację PV. Dla systemu 10 kWp na terenie o nasłonecznieniu 1 050 kWh/m²/rok roczna produkcja wynosi ok. 9 000-10 000 kWh - wystarczająca do zasilenia typowego domu dla czteroosobowej rodziny.
Dlaczego warto sprawdzić nasłonecznienie przed budową?
Przed zainstalowaniem paneli fotowoltaicznych lub kolektorów słonecznych na dachu lub gruncie warto zweryfikować nasłonecznienie terenu z kilku powodów: zacienienie przez drzewa, budynki czy ukształtowanie terenu może lokalnie zmniejszyć nasłonecznienie o 20-40%, co drastycznie obniża uzysk z PV. Ekspozycja dachu (południe vs. północ) i jego kąt nachylenia również determinują efektywność instalacji.
Potencjał solarny jest też kluczowy przy rozważaniu dzierżawy działki pod farmę fotowoltaiczną lub agrofotowoltaikę. Inwestorzy PV analizują nasłonecznienie terenu jako jeden z pierwszych parametrów oceny lokalizacji pod farmę.
Dzierżawa działki pod farmę fotowoltaiczną - co sprawdzić?
Jeśli rozważasz dzierżawę działki pod farmę PV, nasłonecznienie to nie jedyny parametr. Ważne są też: płaskość terenu (nachylenie do 5-10%), odległość od stacji transformatorowej, możliwość przyłączenia do sieci energetycznej( warunki przyłączenia z lokalnego OSD), brak form ochrony przyrody wykluczających farmę PV, dostęp do drogi i możliwość wjazdu ciężkich maszyn.
Stawki dzierżawy pod farmy PV w Polsce w 2024 roku wynosiły 2 000-6 000 zł/ha/rok dla gruntów rolnych V-VI klasy w lokalizacjach z dobrym nasłonecznieniem i możliwością przyłączenia.